Baza wiedzy
Pytania i odpowiedzi
Jeden artykuł odpowiada na jedno pytanie. Pierwszy akapit daje odpowiedź wprost, dalej są szczegóły. Każdy artykuł ma datę stanu prawnego.
AI Act w praktyce
- Kogo dotyczy obowiązek kompetencji AI z art. 4 AI Act?
Każdego podmiotu, którego personel korzysta z systemów AI w pracy. Obowiązek działa od 2 lutego 2025 r. Od 27 lipca 2026 r. dostawcy i podmioty stosujące podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji personelu w zakresie AI, a przepis nie nakazuje osiągnięcia określonego poziomu kompetencji przez poszczególne osoby.
- Czym jest system AI w rozumieniu AI Act?
Systemem AI jest narzędzie, które wnioskuje: samo wyprowadza z danych model lub zależności i na tej podstawie generuje wyniki. Program działający wyłącznie według reguł napisanych przez człowieka, nawet bardzo rozbudowanych, systemem AI nie jest. Decyduje mechanizm działania, nie nazwa handlowa.
- Które praktyki AI są zakazane?
Art. 5 AI Act zakazuje ośmiu praktyk, a od 2 grudnia 2026 r. dziesięciu. Osiem obowiązuje od 2 lutego 2025 r., m.in. manipulacja, scoring społeczny i rozpoznawanie emocji w miejscu pracy. Zakaz obejmuje nie tylko twórców systemów, ale też każdą organizację, która z nich korzysta. Za naruszenie grozi kara do 35 mln euro albo 7% obrotu.
- Kiedy system AI jest wysokiego ryzyka?
Są dwie podstawy. Produktowa: system jest związanym z bezpieczeństwem elementem produktu z załącznika I, który podlega ocenie zgodności przez stronę trzecią (art. 6 ust. 1). Z listy: przeznaczenie systemu mieści się w załączniku III (art. 6 ust. 2). System z załącznika III może skorzystać z wyjątku z art. 6 ust. 3, chyba że profiluje osoby fizyczne. Obowiązki stosuje się od 2 grudnia 2027 r. (załącznik III) i od 2 sierpnia 2028 r. (załącznik I).
- Co grozi za naruszenie AI Act?
Administracyjne kary pieniężne w trzech progach: do 35 mln euro albo 7% obrotu za praktyki zakazane, do 15 mln euro albo 3% za naruszenie obowiązków z art. 26 i art. 50, do 7,5 mln euro albo 1% za nieprawidłowe informacje. Dla MŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji kwota jest niższa. W Polsce kary nakłada Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji od 28 października 2026 r.
- Co dzieje się z systemami AI używanymi przed 2 grudnia 2027 r.?
Do systemów wysokiego ryzyka wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku przed 2 grudnia 2027 r. (załącznik III) albo przed 2 sierpnia 2028 r. (załącznik I) rozporządzenie stosuje się tylko wtedy, gdy po tej dacie w ich projekcie wprowadzane są istotne zmiany. Systemy używane przez organy publiczne muszą osiągnąć zgodność najpóźniej 2 sierpnia 2030 r. Zakazów z art. 5 to nie dotyczy.
- Co zmienia ustawa o systemach sztucznej inteligencji dla organizacji?
Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako organ nadzoru rynku systemów AI w Polsce. Komisja powstała 11 sierpnia 2026 r. z wejściem ustawy w życie. Przepisy o kontroli, postępowaniu i karach obowiązują od 28 października 2026 r.
Dane i RODO
- Czym jest anonimizacja pozorna?
Anonimizacją pozorną nazywamy usunięcie nazwisk przy pozostawieniu cech, po których osobę nadal da się rozpoznać. Tekst po takiej operacji wciąż zawiera dane osobowe, więc wklejenie go do narzędzia AI podlega tym samym zasadom co tekst z nazwiskiem.
- Co wolno wkleić do czatu AI?
Najpierw kategoria danych, potem narzędzie. Są dane, które wolno wprowadzać, dane, które wolno wprowadzić dopiero po usunięciu danych identyfikujących, i dane, których nie wolno wprowadzać w ogóle. Konto konsumenckie to co innego niż narzędzie z umową powierzenia, a sama umowa nie wyczerpuje tajemnicy zawodowej.
Praca z narzędziami
- Jak weryfikować teksty z AI?
Każdy konkret w tekście z AI, czyli przepis, orzeczenie, źródło, dane osoby, liczbę albo link, trzeba potwierdzić w źródle, zanim tekst zostanie podpisany. Drugi model może wskazać, co sprawdzić, ale weryfikacją jest wyłącznie sięgnięcie do źródła.
Wdrożenie w organizacji
- Jak napisać politykę AI organizacji?
Krótko i konkretnie: polityka AI mówi, jakich narzędzi wolno używać, jakie dane wolno do nich wprowadzać, że każdy wynik sprawdza się przed użyciem, jak zgłasza się błędy, kto dokument przyjął i kiedy zostanie przejrzany. Żaden przepis nie nakazuje osobnego dokumentu, ale ma on znaczenie dowodowe przy art. 4 AI Act.
- Jakie rejestry AI powinna prowadzić organizacja?
AI Act wymaga rejestrów wprost tylko przy systemach wysokiego ryzyka. Jeżeli narzędzie przetwarza dane osobowe, organizacja ujmuje to w rejestrze czynności przetwarzania (art. 30 RODO). W praktyce organizacja potrzebuje rejestru narzędzi, śladu szkoleń i zasad przekazanych przed nadaniem dostępu oraz rejestru zgłoszeń błędów. To one pozwalają pokazać, co organizacja wie o swoich narzędziach, gdy zapyta organ nadzoru, audytor albo klient.
- Incydent z udziałem AI: co zgłaszać i komu?
Jedno zdarzenie może wymagać zgłoszenia na trzech niezależnych ścieżkach: naruszenie ochrony danych osobowych zgłasza administrator Prezesowi UODO w 72 godziny, poważny incydent systemu wysokiego ryzyka zgłasza dostawca organowi nadzoru rynku, a incydent cyberbezpieczeństwa zgłaszają podmioty objęte ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w trybie tej ustawy.