Przejdź do treści

Co dzieje się z systemami AI używanymi przed 2 grudnia 2027 r.?

Stan prawny na

Do systemów wysokiego ryzyka wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku przed 2 grudnia 2027 r. (załącznik III) albo przed 2 sierpnia 2028 r. (załącznik I) rozporządzenie stosuje się tylko wtedy, gdy po tej dacie w ich projekcie wprowadzane są istotne zmiany. Systemy używane przez organy publiczne muszą osiągnąć zgodność najpóźniej 2 sierpnia 2030 r. Zakazów z art. 5 to nie dotyczy.

Systemy zastane

„Systemy zastane” to nasze określenie systemów wysokiego ryzyka, które działały w organizacji, zanim zaczęły się do nich stosować wymogi AI Act.

Od kiedy liczy się data

Po nowelizacji rozporządzeniem (UE) 2026/1744 art. 111 ust. 2 dotyczy systemów wysokiego ryzyka wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku przed datą rozpoczęcia stosowania rozdziału III według art. 113:

  • przed 2 grudnia 2027 r. dla systemów z załącznika III,
  • przed 2 sierpnia 2028 r. dla systemów z załącznika I, np. wyrobów medycznych.

Do operatorów takich systemów rozporządzenie stosuje się tylko wtedy, gdy po tej dacie w projekcie systemu wprowadzane będą istotne zmiany.

Inaczej jest w sektorze publicznym. Systemy używane przez organy publiczne muszą osiągnąć zgodność najpóźniej 2 sierpnia 2030 r., niezależnie od tego, czy były zmieniane.

Granica istotnej zmiany

Definicję istotnej zmiany zawiera art. 3 pkt 23. Ochrona trwa, dopóki system pozostaje tym samym systemem. Do jej utraty mogą prowadzić m.in.:

  • zmiana przeznaczenia systemu,
  • dodanie modułu, np. automatycznej rekomendacji,
  • rozszerzenie zakresu danych, na których system pracuje.

Takie zmiany mogą też zmienić rolę organizacji: kto firmuje system własną nazwą, istotnie go zmienia lub zmienia jego przeznaczenie, może stać się dostawcą (art. 25).

Czego to nie dotyczy

Zakazy z art. 5 obowiązują od 2 lutego 2025 r. bez względu na datę wdrożenia systemu.

Osobno art. 111 ust. 4: dostawcy systemów generatywnych wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 r. mają czas na znakowanie treści z art. 50 ust. 2 do 2 grudnia 2026 r.

Co zrobić

  1. Zinwentaryzuj systemy z datą wprowadzenia do użytku i opisem ich przeznaczenia na dzień inwentaryzacji. To punkt odniesienia przy ocenie, czy zmiana była istotna.
  2. Wprowadź zasadę, że każda zmiana przeznaczenia, modułu lub zakresu danych uruchamia ponowną ocenę ryzyka.
  3. W umowach z dostawcami zapisz obowiązek uprzedzania o istotnych zmianach wersji.
  4. W urzędzie zaplanuj dojście do zgodności przed 2 sierpnia 2030 r.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 23, art. 5, art. 25, art. 50 ust. 2, art. 111 ust. 2 i 4 oraz art. 113 rozporządzenia (UE) 2024/1689 (AI Act) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2026/1744.