Co zmienia ustawa o systemach sztucznej inteligencji dla organizacji?
Stan prawny na
Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako organ nadzoru rynku systemów AI w Polsce. Komisja powstała 11 sierpnia 2026 r. z wejściem ustawy w życie. Przepisy o kontroli, postępowaniu i karach obowiązują od 28 października 2026 r.
Najważniejsze daty
- 11 sierpnia 2026 r.: ustawa wchodzi w życie; powstaje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji.
- 18 września 2026 r.: Sejm powołuje Przewodniczącą Komisji, za zgodą Senatu z 24 września 2026 r. (M.P. poz. 945 i 946).
- 28 października 2026 r.: zaczynają obowiązywać przepisy o kontroli, postępowaniu i karach.
Obowiązki z AI Act wiążą niezależnie od tych dat. Ustawa określa, kto ich pilnuje i jak.
Kim jest Komisja
Organ kolegialny: Przewodniczący, dwóch Zastępców i czterech członków wskazanych przez Prezesa UOKiK, KNF, KRRiT i Prezesa UKE. Pełni funkcję organu nadzoru rynku i pojedynczego punktu kontaktowego z AI Act. Przy Komisji działa Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji.
Jak wygląda kontrola
- Zawiadomienie co najmniej siedem dni przed kontrolą.
- Zasadą jest kontrola zdalna.
- Kontrolujący może żądać dokumentów i wyjaśnień oraz uzyskać dostęp do systemów teleinformatycznych.
Dla prawników ważny jest art. 54. Chroni komunikację z adwokatem, radcą prawnym lub prawnikiem z UE wytworzoną w celu uzyskania ochrony prawnej w toku tej kontroli. Ochrona jest węższa niż tajemnica zawodowa w potocznym rozumieniu.
Odwołanie od decyzji
Od decyzji Komisji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie w terminie miesiąca.
Skargi
Skargę do Komisji może złożyć każdy (art. 59 ust. 1).
Kary i wykroczenia
Administracyjne kary pieniężne nakłada Komisja w wysokości wynikającej z art. 99 AI Act. Utrudnianie kontroli jest wykroczeniem (art. 112 ustawy). Szerzej: co grozi za naruszenie AI Act.
Co zrobić
- Przygotuj dokumentację, o którą może poprosić organ: rejestry, politykę AI, ślad szkoleń, oceny ryzyka.
- Ustal, kto odpowiada za kontakt z Komisją podczas kontroli.
- W kancelariach i działach prawnych: ustal z góry, jak oznaczana i przechowywana jest komunikacja z prawnikiem.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003), w szczególności art. 54, art. 59 ust. 1, art. 104 i art. 112; art. 99 rozporządzenia (UE) 2024/1689 (AI Act).
Szerzej
- Nadzór nad AI w Polsce: kto kontroluje i od kiedy (otwiera się w nowej karcie) (dr Paweł Kowalski, pawelkowalski.ai)