Co grozi za naruszenie AI Act?
Stan prawny na
Administracyjne kary pieniężne w trzech progach: do 35 mln euro albo 7% obrotu za praktyki zakazane, do 15 mln euro albo 3% za naruszenie obowiązków z art. 26 i art. 50, do 7,5 mln euro albo 1% za nieprawidłowe informacje. Dla MŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji kwota jest niższa. W Polsce kary nakłada Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji od 28 października 2026 r.
Trzy progi kar
| Naruszenie | Górna granica |
|---|---|
| Praktyki zakazane z art. 5 | 35 mln euro albo 7% rocznego światowego obrotu |
| Obowiązki m.in. podmiotów stosujących (art. 26) i obowiązki przejrzystości (art. 50) | 15 mln euro albo 3% obrotu |
| Nieprawidłowe, niekompletne lub wprowadzające w błąd informacje dla organów | 7,5 mln euro albo 1% obrotu |
Konstrukcja przypomina RODO: bierze się wyższą z dwóch wartości, kwotę albo procent obrotu. Dla MŚP i start-upów reguła jest odwrócona: kara nie przekracza niższej z nich (art. 99 ust. 6). Od 27 lipca 2026 r. podobne ograniczenie obejmuje małe spółki o średniej kapitalizacji (art. 99 ust. 6a).
To widełki, nie stawki
Organ ustala karę indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in. wagę i czas trwania naruszenia, liczbę poszkodowanych, wielkość operatora, stopień współpracy z organem, umyślność lub zaniedbanie oraz działania podjęte w celu złagodzenia szkody (art. 99 ust. 7). Za sam brak środków z art. 4 (kompetencje w zakresie AI) przepisy nie przewidują odrębnej stawki kary.
Kto odpowiada w Polsce
Karę nakłada Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji w drodze decyzji, na podmiot obowiązany do przestrzegania rozporządzenia: spółkę, jednostkę organizacyjną albo osobę fizyczną prowadzącą działalność (art. 104 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2026 r.). Przepisy o kontroli, postępowaniu i karach obowiązują od 28 października 2026 r.
Utrudnianie kontroli jest wykroczeniem (art. 112 ustawy). Ta odpowiedzialność dosięga osoby fizycznej, także działającej za organizację.
Orzeczenia o użyciu AI: to nie są kary z AI Act
Dwa orzeczenia często przywołuje się przy AI. Żadne z nich nie jest karą z AI Act.
KIO 3342/25. Krajowa Izba Odwoławcza nakazała wykluczenie wykonawcy z przetargu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 Pzp. Wykonawca w wyjaśnieniach o stawce VAT powołał interpretacje indywidualne, których nie udało się odnaleźć, i podał błędne kody klasyfikacji. To nie jest sprawa o zmyślone orzecznictwo.
NSA, I FZ 104/26. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu skrytykował bezrefleksyjne użycie AI w piśmie, w którym trzy powołane orzeczenia nie istniały w przywołanym kształcie. Sąd nie nałożył sankcji i nie odnosił się do AI Act.
Oba orzeczenia pokazują, że błędy z użycia AI mają skutki na gruncie innych przepisów, niezależnie od AI Act.
Podstawa prawna
Art. 99 rozporządzenia (UE) 2024/1689 (AI Act) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2026/1744; art. 104 ust. 1 i art. 112 ustawy z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003); art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo zamówień publicznych; KIO 3342/25; NSA, I FZ 104/26.
Szerzej
- Nadzór nad AI w Polsce: kto kontroluje i od kiedy (otwiera się w nowej karcie) (dr Paweł Kowalski, pawelkowalski.ai)
- Rejestr orzeczeń o AI, poz. 1: KIO 3342/25 (otwiera się w nowej karcie) (dr Paweł Kowalski, pawelkowalski.ai)
- Rejestr orzeczeń o AI, poz. 2: NSA, I FZ 104/26 (otwiera się w nowej karcie) (dr Paweł Kowalski, pawelkowalski.ai)