Kogo dotyczy obowiązek kompetencji AI z art. 4 AI Act?
Stan prawny na
Każdego podmiotu, którego personel korzysta z systemów AI w pracy. Obowiązek działa od 2 lutego 2025 r. Od 27 lipca 2026 r. dostawcy i podmioty stosujące podejmują środki, które wspierają rozwój kompetencji personelu w zakresie AI, a przepis nie nakazuje osiągnięcia określonego poziomu kompetencji przez poszczególne osoby.
Kogo obejmuje
Art. 4 obejmuje dostawców systemów AI i każdy podmiot stosujący, czyli organizację, która korzysta z systemu AI w ramach działalności zawodowej (art. 3 pkt 4): urząd, szpital, kancelarię, spółkę.
Obowiązek dotyczy personelu, ale także innych osób, które zajmują się systemami AI w imieniu organizacji: zleceniobiorców, stażystów, firmy zewnętrznej. Nie obejmuje korzystania z AI do celów prywatnych.
Co zmieniła nowelizacja z 2026 r.
Do 26 lipca 2026 r. przepis nakazywał podejmowanie środków w celu zapewnienia, w możliwie największym stopniu, odpowiedniego poziomu kompetencji. Od 27 lipca 2026 r., po zmianie rozporządzeniem (UE) 2026/1744, mowa o środkach wspierających rozwój kompetencji, a przepis wprost zastrzega, że nie trzeba zapewniać osiągnięcia określonego poziomu przez poszczególne osoby.
Doszły dwa ustępy: Komisja i państwa członkowskie mają wspierać wykonanie obowiązku, w szczególności w MŚP, publikując praktyczne przykłady (ust. 2), a Rada ds. AI ma przyjąć zalecenia z uwzględnieniem europejskich ram kompetencji (ust. 3).
Czego przepis nie wymaga
Przepis nie wymienia certyfikatu, egzaminu ani liczby godzin szkolenia. Za sam brak środków art. 99 ust. 4 nie przewiduje odrębnej stawki kary. Nie oznacza to, że obowiązek jest pusty: organizacja powinna umieć pokazać, jakie środki podjęła i kiedy.
Zakres przygotowania zależy od roli. Sekretariat, który korzysta z narzędzia do transkrypcji, potrzebuje czego innego niż zespół wdrażający system wspierający ocenę wniosków.
Jak to wykazać
Najprościej przez dokumenty, które powstają przy okazji:
- spis osób i narzędzi, z których korzystają,
- pisemne zasady korzystania z AI w organizacji,
- program szkolenia, lista obecności i materiały przekazane zespołowi.
Program szkolenia, lista obecności i imienne certyfikaty służą jako dowód staranności. Sam przepis nie nakazuje ani ewidencji, ani wydania certyfikatu.
Podstawa prawna
Art. 3 pkt 4, art. 4 i art. 99 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2024/1689 (AI Act) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2026/1744; art. 113 AI Act (stosowanie od 2 lutego 2025 r.).
Szerzej
- Kompetencje personelu: obowiązek rozpisany po zadaniach (otwiera się w nowej karcie) (dr Paweł Kowalski, pawelkowalski.ai)
- Kompetencje personelu urzędu (otwiera się w nowej karcie) (dr Paweł Kowalski, pawelkowalski.ai)